Wyrok TSUE – i co dalej?

Po opadnięciu emocji związanych z publikacją wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie frankowej i przyjrzeniu się na jego uzasadnieniu należy zdecydowanie stwierdzić, że wyrok Trybunału z 3 października 2019 roku może ułatwić posiadaczom kredytów pseudowalutowych drogę do podważania umów w procesach z bankami.

Ww. wyrok może stanowić silny bodziec dla ukształtowania i wzmocnienia się korzystnej dla kredytobiorców linii orzeczniczej, ponieważ przesądza on na korzyść kredytobiorców wiele kwestii, której dotychczas budziły w polskich sądach wątpliwości.

Na wstępie należy zaznaczyć, że ww. ważne dla tzw. frankowiczów orzeczenie odnosiło się bezpośrednio do kredytu indeksowanego, a nie do wszystkich kredytów waloryzowanych. Trybunał podzielił stanowisko Rzecznika Trybunału wyrażone w opinii z 14 maja 2019 roku i tym samym potwierdził, że prawo unijne nie stanowi przeszkody w unieważnieniu umów dotyczących kredytów pseudowalutowych. Z treści ww. orzeczenia wynika, że jeżeli kwestionowana klauzula umowna odnosi się do postanowień określających główne świadczenie stron, a jej wadliwość jest istotna, to w grę wchodzi zasadniczo jedynie stwierdzenie nieważności umowy. Ponadto, Trybunał uznał, że nie ma możliwości, aby sądy krajowe opierając się na prawie wspólnotowym dokonywały wypełnienia luk w umowach, powstałych na skutek uznania określonych postanowień umownych za niedozwolone przy wykorzystaniu zwyczajów, przepisów prawa ogólnego, zasad słuszności, czy też analogii, gdyż nie są one równoznaczne z przepisami dyspozytywnymi. Trybunał wyraził również stanowisko, że niedopuszczalnym jest utrzymywanie w mocy postanowień umownych, które sąd krajowy uzna za niedozwolone, z powodu uznania, że mogłoby być to korzystniejsze rozwiązanie dla kredytobiorcy. Trybunał wyraźnie zaznaczył, że wola konsumenta jest w tym wypadku kwestią nadrzędną, ponieważ to kredytobiorca decyduje o tym, czy w jego interesie leży unieważnienie umowy, czy też jej utrzymanie, z pominięciem niedozwolonych postanowień umownych. Kredytobiorca ma zatem możliwość wyboru pomiędzy utrzymaniem swojego kredytu jako kredytu „odfrankowanego”, a jego unieważnieniem. Przed podjęciem decyzji o wyborze roszczenia należy zdecydowanie przeprowadzić kalkulację i sprawdzić, co tak naprawdę bardziej „się opłaca”. Wyrok unieważniający kredyt oznacza bowiem konieczność dokonania wzajemnych rozliczeń z bankiem, podczas, gdy przewalutowanie kredytu skutkuje zwrotem nadpłat przez bank i utrzymaniem kredyt jako kredytu złotowego.

Należy zaznaczyć, że Trybunał nie rozstrzygnął, czy postanowienia umowne odsyłające do tabel kursowych są abuzywne, gdyż nie było to przedmiotem postępowania. Kwestie te będą badane i oceniane indywidualnie przez sądy krajowe. Odbywać się będzie to w ten sposób, że sądy krajowe w toku procesów będą każdorazowo poddawały analizom kwestionowane klauzule umowne, i dopiero po uznaniu, że zapisy umów mają charakter niedozwolony, będą one badać możliwość utrzymania w mocy umowy pozbawionej nieuczciwych zapisów.

Czas pokaże, czy orzecznictwo sądów polskich potwierdzi nurt prokonsumencki. Pamiętać jednak należy, iż orzeczenie Trybunału nie rozstrzyga wielu innych istotnych wątpliwości związanych ze skutkami orzeczeń unieważniających umowy, takich jak kwestia sposobu i warunków rozliczeń stron w przypadku stwierdzenia nieważności, jak również ewentualnej należności banku z tytułu korzystania z kapitału przez wiele lat, która to kwestia jest obecnie podnoszona przez Związek Banków Polskich.

Polecane

Specjaliści

Partner, Radca prawny

Paweł Michalak

Współzałożyciel i Partner zarządzający Kancelarii. Wcześniej Partner innej warszawskiej kancelarii prawnej, odpowiedzialny w szczególności za […]

czytaj więcej
Partner, Radca prawny

Katarzyna Kosicka-Polak

Współzałożycielka i Partner Kancelarii. Uprzednio związana z jedną z wiodących warszawskich kancelarii, jako członek zespołu […]

czytaj więcej
Partner, Radca prawny

Artur Zawolski

Radca prawny, partner i współzałożyciel MKZ Partnerzy. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie, Wydziału Prawa i Administracji (1998) […]

czytaj więcej
Radca prawny

Alicja Kosicka

Alicja Kosicka posiada ponad trzydziestoletnie doświadczenie w świadczeniu usług prawnych na rzecz podmiotów indywidualnych oraz […]

czytaj więcej
Doradca podatkowy

Gabriela Każuch

Gabriela Każuch kieruje działem Doradztwa Podatkowego w naszej kancelarii. Gabriela posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe, które […]

czytaj więcej
Radca prawny

Izabela Wąsowska

Izabela Wąsowska jest członkiem zespołu doradzającego przy przedsięwzięciach inwestycyjnych, w szczególności w obszarze nieruchomości. Specjalizuje […]

czytaj więcej
Radca prawny

Marta Borajkiewicz-Pionkowska

Marta Borajkiewicz-Pionkowska jest ekspertem w zakresie złożonych projektów handlowych, także realizowanych z udziałem podmiotów zagranicznych. […]

czytaj więcej
Radca prawny

Katarzyna Ignatowicz-Dębska

Katarzyna Ignatowicz-Dębska prowadzi kompleksową obsługę prawną wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni, administratorów nieruchomości oraz właścicieli (zarówno prywatnych, […]

czytaj więcej
Radca prawny

Agnieszka Wach

Agnieszka Wach w trakcie swojej pracy zawodowej zdobyła bogate doświadczenie w prowadzeniu sporów sądowych. Reprezentuje […]

czytaj więcej
Radca prawny

Piotr Kosiacki

Piotr Kosiacki jest ekspertem w zakresie obsługi klientów w sprawach z zakresu prawa handlowego, gospodarczego […]

czytaj więcej
Radca prawny

Justyna Fiedorczuk

Justyna Fiedorczuk specjalizuje się w prawie administracyjnym, ze szczególnym uwzględnieniem prawa budowlanego oraz prawa planowania […]

czytaj więcej
Radca prawny

Patrycja Guniewska

Patrycja Guniewska zajmuje się bieżącą obsługą prawną jednostek sektora finansów publicznych. Posiada doświadczenie w przygotowywaniu […]

czytaj więcej
Radca prawny

Barbara Skrok

Barbara Skrok pracuje w zespole świadczącym obsługę prawną na rzecz podmiotów prowadzących działalność leczniczą. Doradza […]

czytaj więcej
Adwokat

Karina Banaszczyk

Karina Banaszczyk doradza Klientom Kancelarii, w szczególności spółkom prawa handlowego, w zakresie restrukturyzacji zadłużenia oraz […]

czytaj więcej
Radca prawny

Justyna Bachórska

Justyna Bachórska pracuje w zespole prawa cywilnego i rodzinnego. W ramach praktyki doradza osobom fizycznym, […]

czytaj więcej
Radca prawny

Anna Sobocińska

Anna Sobocińska doradza osobom fizycznym i przedsiębiorcom. Reprezentuje Klientów Kancelarii w sporach sądowych oraz nadzoruje […]

czytaj więcej
Aplikant adwokacki

Justyna Piechniak

Justyna Piechniak wspiera Klientów Kancelarii w zakresie prowadzenia spraw karnych (w tym karnoskarbowych), szeroko rozumianych […]

czytaj więcej
Prawnik & Manager ds. PR

Edyta Borkowska

Edyta Borkowska doradza Klientom Kancelarii – osobom fizycznym i przedsiębiorcom. Doświadczenie zdobywała m.in. w redakcji […]

czytaj więcej
Asystent prawny

Jakub Szmelcer

Jakub Szmelcer jest obecnie studentem V roku Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. […]

czytaj więcej
Asystent prawny

Karolina Lewandowska

Karolina Lewandowska jest studentką IV roku na wydziale Prawa i Administracji na Uczelni Łazarskiego w […]

czytaj więcej
Kierownik biura

Olga Morzy-Sobiczewska

Olga Morzy-Sobiczewska zarządza biurem Kancelarii oraz personelem administracyjnym. Wspiera obsługę księgowo – finansową oraz kadrową […]

czytaj więcej
Asystentka biura

Karolina Harbaszewska

Karolina Harbaszewska wspiera pracę biura Kancelarii oraz prawników. Zdobywała doświadczenie w pracy administracyjno – biurowej […]

czytaj więcej
Klient biznesowy Klient indywidualny
Panel klienta