Wpływ pandemii koronawirusa na zobowiązania kontraktowe przedsiębiorców

Pandemia COVID-19 jest zjawiskiem noszącym znamiona zdarzenia o charakterze siły wyższej. Zagadnienie siły wyższej nie zostało jednoznacznie zdefiniowane w przepisach Kodeksu Cywilnego, lecz jej definicje ukształtowała doktryna oraz orzecznictwo. Powszechnie siła wyższa jest traktowana jako zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe (lub nader utrudnione) do przewidzenia, którego skutkom nie można zapobiec. Dodać należy tylko, że aby mówić o zjawisku siły wyższej, wymienione przesłanki powinny występować łącznie.

W relacjach między przedsiębiorcami siła wyższa jest często okolicznością wyłączającą odpowiedzialność za nieterminową realizację bądź niewywiązanie się z zobowiązań. Katalog zdarzeń noszących znamiona siły wyższej nie jest katalogiem zamkniętym zatem należy uznać, że epidemia COVID-19 jest zjawiskiem o charakterze siły wyższej. Zatem w przypadku gdy umowa między przedsiębiorcami przewiduje zasady odpowiedzialności w tym kary umowne za nieterminową realizację usług czy dostaw, przedsiębiorca, na którym ciąży obowiązek wywiązania się z zobowiązań kontraktowych może uchylić się od odpowiedzialności w skutek braku winy.

W sytuacji, gdy umowa nie przewiduje uregulowań odnoszących się do siły wyższej, zastosowanie znajduje przepis art. 471 KC zgodnie, z którym dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłem z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba, ze niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z zasadą domniemania winy ciężar udowodnienia wystąpienia okoliczności wskazanych wyżej ciąży na stronie, która nie wywiązała się z zobowiązania.

Co więcej, art. 357 (1) KC przewiduje klauzulę nadzwyczajnej zmiany stosunków („rebus sic stantibus”). Wspomniany mechanizm polega na tym, że w przypadku, gdy nadzwyczajna zmiana stosunków powoduje, że spełnienie świadczenia staje się nadmiernie uciążliwe lub grozi jeden ze stron rażącą stratą, czego strony nie mogły przewidzieć przy zawieraniu umowy, Sąd po rozważeniu interesów stron, uwzględniając zasady współżycia społecznego, może oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia a nawet orzec o rozwiązaniu umowy.

W obecnych uwarunkowaniach, przedsiębiorcy powinni dokonywać wzajemnych ustępstw, pomagających im przetrwać aktualną sytuację kryzysową. Korzystnym rozwiązaniem może okazać się renegocjacja umów handlowych czy również umów o realizację konkretnych usług w aspekcie zmiany terminów, rozłożenia na raty zobowiązań finansowych w celu uniknięcia utraty płynności finansowej.

Polecane

Specjaliści

Partner, Radca prawny

Paweł Michalak

Współzałożyciel i Partner zarządzający Kancelarii. Wcześniej Partner innej warszawskiej kancelarii prawnej, odpowiedzialny w szczególności za […]

czytaj więcej
Partner, Radca prawny

Katarzyna Kosicka-Polak

Współzałożycielka i Partner Kancelarii. Uprzednio związana z jedną z wiodących warszawskich kancelarii, jako członek zespołu […]

czytaj więcej
Partner, Radca prawny

Artur Zawolski

Radca prawny, partner i współzałożyciel MKZ Partnerzy. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie, Wydziału Prawa i Administracji (1998) […]

czytaj więcej
Radca prawny

Alicja Kosicka

Alicja Kosicka posiada ponad trzydziestoletnie doświadczenie w świadczeniu usług prawnych na rzecz podmiotów indywidualnych oraz […]

czytaj więcej
Doradca podatkowy

Gabriela Każuch

Gabriela Każuch kieruje działem Doradztwa Podatkowego w naszej kancelarii. Gabriela posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe, które […]

czytaj więcej
Radca prawny

Izabela Wąsowska

Izabela Wąsowska jest członkiem zespołu doradzającego przy przedsięwzięciach inwestycyjnych, w szczególności w obszarze nieruchomości. Specjalizuje […]

czytaj więcej
Radca prawny

Katarzyna Ignatowicz-Dębska

Katarzyna Ignatowicz-Dębska prowadzi kompleksową obsługę prawną wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni, administratorów nieruchomości oraz właścicieli (zarówno prywatnych, […]

czytaj więcej
Radca prawny

Agnieszka Wach

Agnieszka Wach w trakcie swojej pracy zawodowej zdobyła bogate doświadczenie w prowadzeniu sporów sądowych. Reprezentuje […]

czytaj więcej
Radca prawny

Piotr Kosiacki

Piotr Kosiacki jest ekspertem w zakresie obsługi klientów w sprawach z zakresu prawa handlowego, gospodarczego […]

czytaj więcej
Radca prawny

Patrycja Guniewska

Patrycja Guniewska zajmuje się bieżącą obsługą prawną jednostek sektora finansów publicznych. Posiada doświadczenie w przygotowywaniu […]

czytaj więcej
Radca prawny

Barbara Skrok

Barbara Skrok pracuje w zespole świadczącym obsługę prawną na rzecz podmiotów prowadzących działalność leczniczą. Doradza […]

czytaj więcej
Adwokat

Karina Banaszczyk

Karina Banaszczyk specjalizuje się przede wszystkim w sprawach z zakresu prawa karnego. W ramach swojej praktyki […]

czytaj więcej
Radca prawny

Justyna Bachórska

Justyna Bachórska pracuje w zespole prawa cywilnego i rodzinnego. W ramach praktyki doradza osobom fizycznym, […]

czytaj więcej
Radca prawny

ALEKSANDRA GROSICKA

Aleksandra Grosicka jest specjalistą w zakresie obsługi klientów w sprawach z zakresu prawa handlowego, gospodarczego, […]

czytaj więcej
Radca prawny

Anna Sobocińska

Anna Sobocińska doradza osobom fizycznym i przedsiębiorcom. Reprezentuje Klientów Kancelarii w sporach sądowych oraz nadzoruje […]

czytaj więcej
Asystent prawny

Jakub Szmelcer

Jakub Szmelcer jest obecnie studentem V roku Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. […]

czytaj więcej
Asystent prawny

Karolina Lewandowska

Karolina Lewandowska jest studentką IV roku na wydziale Prawa i Administracji na Uczelni Łazarskiego w […]

czytaj więcej
Dyrektor ds. Administracyjnych

Olga Morzy-Sobiczewska

Olga Morzy-Sobiczewska od lat zarządza biurem Kancelarii oraz personelem administracyjnym. Koordynuje i wspiera obsługę księgowo […]

czytaj więcej
Asystentka biura

Karolina Harbaszewska

Karolina Harbaszewska wspiera pracę biura Kancelarii oraz prawników. Zdobywała doświadczenie w pracy administracyjno – biurowej […]

czytaj więcej
Klient biznesowy Klient indywidualny
Panel klienta