Ważne orzeczenie SN dotyczące prawa budowlanego

Bardzo ciekawe oraz istotne dla obrotu gospodarczego rozstrzygnięcie zaprezentował Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 czerwca 2020 roku (sygn. akt III CZP 67/19) – dopuścił możliwość zastrzeżenia w umowie o roboty budowlane kary umownej z tytułu braku zapłaty lub nieterminowej zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcom lub dalszym podwykonawcom.  SN wskazał, że Artykuł 483 §1 Kodeksu Cywilnego nie wyłącza dopuszczalności zastrzeżenia kary umownej z tytułu braku zapłaty lub nieterminowej zapłaty wynagrodzenia należnego podwykonawcom lub dalszym podwykonawcom, o której mowa w art. 143d ust. 1 pkt 7 lit. A ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. 2013 r., poz. 907 ze zm.).

Powyższa uchwała jest konsekwencją zagadnienia prawnego powstałego na gruncie postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Białymstoku w sprawie o sygnaturze VII Ga 224/19. SO, rozpoznając apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach o zasądzenie wynagrodzenia od Wykonawcy na rzecz podwykonawcy oraz kary umownej za zwłokę, nabrał wątpliwości czy zastrzeżenie kary umownej za każdy dzień zwłoki nie stoi w sprzeczności z naturą klauzuli kary umownej unormowaną w art. 483 §1 Kodeksu Cywilnego. Artykuł 143d ust. 1 pkt. 7 lit a ustawy prawo zamówień publicznych bowiem stanowi, że umowa o roboty budowlane musi zawierać postanowienie odnośnie kar umownych za brak spłaty lub nieterminową zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcom. Co istotne, zgodnie z art. 483 §1 Kodeksu Cywilnego kara umowna dotyczy jedynie zobowiązań niepieniężnych, co stoi w sprzeczności z modelem kary umownej prezentowanej w ustawie o zamówieniach publicznych, ponieważ wszelkie uchybienia w płatnościach na rzecz podwykonawców wiążą się z obowiązkiem zapłaty.

 

Sąd Okręgowy w Białymstoku w wyroku z dnia 30 sierpnia 2019 roku zaprezentował stanowisko, zgodnie z którym nie znajdzie zastosowania zasada lex specialis derogat legi generali, gdyż ustawa prawo zamówień publicznych nie przewiduje odrębnej niż kodeksowa instytucji kary umownej. Sąd dostrzegł, że prawidłowa wykładnia art. 143 d ustawy prawo zamówień publicznych prowadzi do uznania nieważności klauzuli kary umownej ze względu na to, że nie można jej zastrzec jako naprawienie szkody wynikającej z niewykonania lub nieprawidłowego wykonania zobowiązania pieniężnego. Sąd zauważa jednak, że wyniki wykładni językowej i systemowej stoją w sprzeczności z wykładnią celowościową i autentyczną doprowadzając do poszkodowania jednej ze stron umowy. W tym miejscu powstało zagadnienie prawne, które zostało rozwiązane przez Sąd Najwyższy.

 

Nie ulega wątpliwości, że przywoływane rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego ma duże znaczenie dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego. W rozstrzyganej sprawie SN dokonał trafnego podkreślenia znaczenia prewencyjnego klauzuli kary umownej zawieranej w trybie ustawy prawo zamówień publicznych. Sąd Najwyższy wskazał, że art. 143d ust. 1 pkt 7 lit a przywoływanej ustawy ma na celu umożliwienie wprowadzenia do umowy postanowień, które mają oddziaływać stymulująco na wykonawcę jak również zapewniać skuteczność dochodzenia przyszłych roszczeń. Co więcej, stanowisko, zgodnie z którym kary umowne należy uważać za zastrzeżone wyłącznie wobec zobowiązań niepieniężnych, stałoby w sprzeczności z istotą owej regulacji.

Polecane

Specjaliści

Partner, Radca prawny

Paweł Michalak

Współzałożyciel i Partner zarządzający Kancelarii. Wcześniej Partner innej warszawskiej kancelarii prawnej, odpowiedzialny w szczególności za […]

czytaj więcej
Partner, Radca prawny

Katarzyna Kosicka-Polak

Współzałożycielka i Partner Kancelarii. Uprzednio związana z jedną z wiodących warszawskich kancelarii, jako członek zespołu […]

czytaj więcej
Partner, Radca prawny

Artur Zawolski

Radca prawny, partner i współzałożyciel MKZ Partnerzy. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie, Wydziału Prawa i Administracji (1998) […]

czytaj więcej
Radca prawny

Alicja Kosicka

Alicja Kosicka posiada ponad trzydziestoletnie doświadczenie w świadczeniu usług prawnych na rzecz podmiotów indywidualnych oraz […]

czytaj więcej
Doradca podatkowy

Gabriela Każuch

Gabriela Każuch kieruje działem Doradztwa Podatkowego w naszej kancelarii. Gabriela posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe, które […]

czytaj więcej
Radca prawny

Izabela Wąsowska

Izabela Wąsowska jest członkiem zespołu doradzającego przy przedsięwzięciach inwestycyjnych, w szczególności w obszarze nieruchomości. Specjalizuje […]

czytaj więcej
Radca prawny

Katarzyna Ignatowicz-Dębska

Katarzyna Ignatowicz-Dębska prowadzi kompleksową obsługę prawną wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni, administratorów nieruchomości oraz właścicieli (zarówno prywatnych, […]

czytaj więcej
Radca prawny

Agnieszka Wach

Agnieszka Wach w trakcie swojej pracy zawodowej zdobyła bogate doświadczenie w prowadzeniu sporów sądowych. Reprezentuje […]

czytaj więcej
Radca prawny

Piotr Kosiacki

Piotr Kosiacki jest ekspertem w zakresie obsługi klientów w sprawach z zakresu prawa handlowego, gospodarczego […]

czytaj więcej
Radca prawny

Patrycja Guniewska

Patrycja Guniewska zajmuje się bieżącą obsługą prawną jednostek sektora finansów publicznych. Posiada doświadczenie w przygotowywaniu […]

czytaj więcej
Radca prawny

Barbara Skrok

Barbara Skrok pracuje w zespole świadczącym obsługę prawną na rzecz podmiotów prowadzących działalność leczniczą. Doradza […]

czytaj więcej
Adwokat

Karina Banaszczyk

Karina Banaszczyk specjalizuje się przede wszystkim w sprawach z zakresu prawa karnego. W ramach swojej praktyki […]

czytaj więcej
Radca prawny

Justyna Bachórska

Justyna Bachórska pracuje w zespole prawa cywilnego i rodzinnego. W ramach praktyki doradza osobom fizycznym, […]

czytaj więcej
Radca prawny

ALEKSANDRA GROSICKA

Aleksandra Grosicka jest specjalistą w zakresie obsługi klientów w sprawach z zakresu prawa handlowego, gospodarczego, […]

czytaj więcej
Radca prawny

Anna Sobocińska

Anna Sobocińska doradza osobom fizycznym i przedsiębiorcom. Reprezentuje Klientów Kancelarii w sporach sądowych oraz nadzoruje […]

czytaj więcej
Asystent prawny

Jakub Szmelcer

Jakub Szmelcer jest obecnie studentem V roku Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. […]

czytaj więcej
Asystent prawny

Karolina Lewandowska

Karolina Lewandowska jest studentką IV roku na wydziale Prawa i Administracji na Uczelni Łazarskiego w […]

czytaj więcej
Dyrektor ds. Administracyjnych

Olga Morzy-Sobiczewska

Olga Morzy-Sobiczewska od lat zarządza biurem Kancelarii oraz personelem administracyjnym. Koordynuje i wspiera obsługę księgowo […]

czytaj więcej
Asystentka biura

Karolina Harbaszewska

Karolina Harbaszewska wspiera pracę biura Kancelarii oraz prawników. Zdobywała doświadczenie w pracy administracyjno – biurowej […]

czytaj więcej
Klient biznesowy Klient indywidualny
Panel klienta