Koronawirus a regulacje z zakresu prawa pracy

Obowiązująca od dnia 8 marca br. nowa ustawa z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorych zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz.U.2020.374, zwana dalej „specustawą”, wprowadza zmiany w zakresie uprawnień pracowników i pracodawców. Do czasu wejścia w życie specustawy, pracodawca mógł jedynie zaproponować pracownikowi pracę zdalną, ale nie mógł jej narzucić nawet w przypadku, gdy uznawał, że pracownik może stanowić zagrożenie dla pozostałych osób w zakładzie pracy. Specustawa wprowadza nowe zasady. Artykuł 3 tej ustawy umożliwia pracodawcy nakazanie pracownikowi wykonywanie obowiązków zdalnie. Pracodawca jest więc uprawniony do kierowania pracowników do pracy poza ich stałe miejsce pracy na czas określony, o ile jest to uzasadnione zwalczaniem koronawierusa. Ma się to odbyć w drodze polecenia służbowego i teoretycznie pracownik zobowiązany jest je wypełnić. Jednocześnie ustawa nie przyznaje uprawnienia pracownikom do jednostronnego podjęcia decyzji o pracy z domu, decyzja w tym zakresie leży po stronie pracodawcy. Specustawa nie reguluje zasad wykonywania pracy zdalnej. W tym zakresie należy zatem stosować ogólne zasady wskazane w Kodeksie pracy, jak również zasady obowiązujące u pracodawcy dla telepracy.

 

Drugą zmianą jaką wprowadza specustawa w zakresie prawa pracy jest dodatkowe uprawnienie dla pracowników związane z opieką nad dziećmi do lat 8 w przypadku, gdy z powodu koronawirusa zamknięta zostanie szkoła, przedszkole, żłobek lub klub dziecięcy. Artykuł 4 specustawy wprowadza prawo do otrzymania zasiłku opiekuńczego dla rodziców zwolnionych od wykonania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, za okres nie dłuższy niż 14 dni w przypadku zamknięcia placówek oświaty wymienionych w tym przepisie, a do których uczęszczało dziecko. Zasiłek określony w specustawie będzie zatem przysługiwał pracownikom, którzy nie wykonują pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Jeśli pracownik wykonuje pracę, traci prawo do zasiłku.

Na ten moment pozostałe regulacje prawne i zasady z zakresu prawa pracy pozostają bez zmian. Oznacza to między innymi, że:

– pracodawca nie może sam z własnej woli skierować pracownika na urlop bezpłatny. Udzielenie urlopu bezpłatnego jest możliwe na wniosek pracownika,

– pracodawca nie może wysłać pracownika na przymusowy urlop wypoczynkowy w sytuacji gdy zakład pracy (np. sklep) zostanie zamknięty.  Możliwe jest natomiast polecenie pracy zdalnej w oparciu o specustawę,

– pracodawca nie może zobowiązać pracownika powracającego do pracy z pobytu w strefie zagrożonej koronowirusem do wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Pracodawca nie jest również uprawniony do podejmowania działań izolujących pracownika w ramach kwarantanny. Pracodawca może jedynie zasugerować pracownikowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego i uzgodnić go z pracownikiem,

– inaczej wygląda kwestia urlopu zaległego, który powinien zostać udzielony pracownikowi najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Pracodawca może skierować pracownika na zaległy urlop,

– pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia nawet jeśli nie wykonuje pracy, ze względu na zamknięcie zakładu pracy z uwagi na kwarantannę. Ministerstwo Edukacji Narodowej zaproponowało, by traktować aktualny okres jako przestój. Będzie to oznaczało prawo do wynagrodzenia, które wynika z wynagrodzenia zasadniczego danej osoby, które jest określone w umowie o pracę,

– do odmowy przez pracownika wzięcia udziału w wyjeździe służbowym do miejsca zagrożonego epidemią należy stosować ogólne regulacje wynikające z Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 210 par. 1 Kodeksu pracy, w przypadku gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa oraz higieny pracy i stwarzają bezpośrednio zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Tym samym, pracownik, powołując się np. na zalecenia lub komunikaty właściwych organów państwowych takich jak Państwowa Inspekcja Sanitarna lub Ministerstwo Spraw Zagranicznych, może odmówić udania się w podróż służbową do miejsca zagrożonego koronawirusem.

Polecane

Specjaliści

Partner, Radca prawny

Paweł Michalak

Współzałożyciel i Partner zarządzający Kancelarii. Wcześniej Partner innej warszawskiej kancelarii prawnej, odpowiedzialny w szczególności za […]

czytaj więcej
Partner, Radca prawny

Katarzyna Kosicka-Polak

Współzałożycielka i Partner Kancelarii. Uprzednio związana z jedną z wiodących warszawskich kancelarii, jako członek zespołu […]

czytaj więcej
Partner, Radca prawny

Artur Zawolski

Radca prawny, partner i współzałożyciel MKZ Partnerzy. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie, Wydziału Prawa i Administracji (1998) […]

czytaj więcej
Radca prawny

Alicja Kosicka

Alicja Kosicka posiada ponad trzydziestoletnie doświadczenie w świadczeniu usług prawnych na rzecz podmiotów indywidualnych oraz […]

czytaj więcej
Doradca podatkowy

Gabriela Każuch

Gabriela Każuch kieruje działem Doradztwa Podatkowego w naszej kancelarii. Gabriela posiada wieloletnie doświadczenie zawodowe, które […]

czytaj więcej
Radca prawny

Izabela Wąsowska

Izabela Wąsowska jest członkiem zespołu doradzającego przy przedsięwzięciach inwestycyjnych, w szczególności w obszarze nieruchomości. Specjalizuje […]

czytaj więcej
Radca prawny

Marta Borajkiewicz-Pionkowska

Marta Borajkiewicz-Pionkowska jest ekspertem w zakresie złożonych projektów handlowych, także realizowanych z udziałem podmiotów zagranicznych. […]

czytaj więcej
Radca prawny

Katarzyna Ignatowicz-Dębska

Katarzyna Ignatowicz-Dębska prowadzi kompleksową obsługę prawną wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni, administratorów nieruchomości oraz właścicieli (zarówno prywatnych, […]

czytaj więcej
Radca prawny

Agnieszka Wach

Agnieszka Wach w trakcie swojej pracy zawodowej zdobyła bogate doświadczenie w prowadzeniu sporów sądowych. Reprezentuje […]

czytaj więcej
Radca prawny

Piotr Kosiacki

Piotr Kosiacki jest ekspertem w zakresie obsługi klientów w sprawach z zakresu prawa handlowego, gospodarczego […]

czytaj więcej
Radca prawny

Patrycja Guniewska

Patrycja Guniewska zajmuje się bieżącą obsługą prawną jednostek sektora finansów publicznych. Posiada doświadczenie w przygotowywaniu […]

czytaj więcej
Radca prawny

Barbara Skrok

Barbara Skrok pracuje w zespole świadczącym obsługę prawną na rzecz podmiotów prowadzących działalność leczniczą. Doradza […]

czytaj więcej
Adwokat

Karina Banaszczyk

Karina Banaszczyk specjalizuje się przede wszystkim w sprawach z zakresu prawa karnego. W ramach swojej praktyki […]

czytaj więcej
Radca prawny

Justyna Bachórska

Justyna Bachórska pracuje w zespole prawa cywilnego i rodzinnego. W ramach praktyki doradza osobom fizycznym, […]

czytaj więcej
Radca prawny

ALEKSANDRA GROSICKA

Aleksandra Grosicka jest specjalistą w zakresie obsługi klientów w sprawach z zakresu prawa handlowego, gospodarczego, […]

czytaj więcej
Radca prawny

Anna Sobocińska

Anna Sobocińska doradza osobom fizycznym i przedsiębiorcom. Reprezentuje Klientów Kancelarii w sporach sądowych oraz nadzoruje […]

czytaj więcej
Aplikant adwokacki

Justyna Piechniak

Justyna Piechniak wspiera Klientów Kancelarii w zakresie prowadzenia spraw karnych (w tym karnoskarbowych), szeroko rozumianych […]

czytaj więcej
Asystent prawny

Jakub Szmelcer

Jakub Szmelcer jest obecnie studentem V roku Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. […]

czytaj więcej
Asystent prawny

Karolina Lewandowska

Karolina Lewandowska jest studentką IV roku na wydziale Prawa i Administracji na Uczelni Łazarskiego w […]

czytaj więcej
Dyrektor ds. Administracyjnych

Olga Morzy-Sobiczewska

Olga Morzy-Sobiczewska od lat zarządza biurem Kancelarii oraz personelem administracyjnym. Koordynuje i wspiera obsługę księgowo […]

czytaj więcej
Asystentka biura

Karolina Harbaszewska

Karolina Harbaszewska wspiera pracę biura Kancelarii oraz prawników. Zdobywała doświadczenie w pracy administracyjno – biurowej […]

czytaj więcej
Asystentka biura

EWA KAWENCZYŃSKA

Ewa Kawenczyńska jest odpowiedzialna za wspieranie prawników oraz dba o bezkolizyjną pracę  kancelarii. Posiada wieloletnie […]

czytaj więcej
Klient biznesowy Klient indywidualny
Panel klienta